Website over 'De meester en Margarita' van Boelgakov

De meester en Margarita is het meesterwerk van de Russische schrijver Michail Boelgakov (1891–1940). Tegelijkertijd is het een hoogtepunt uit de Russische literatuur, dat terecht in nieuwe vertalingen en uitgaves blijft verschijnen (bijvoorbeeld bij Penguin).

De roman werd door Boelgakov geschreven in de Sovjet-Unie tijdens de stalinistische dictatuur. De inhoud van het manuscript beviel de autoriteiten niet en het werd pas in 1967 in gecensureerde vorm voor het eerst gepubliceerd.

In De meester en Margarita bezoekt de duivel Moskou. De stad raakt in totale verwarring door de komst van deze Woland en zijn handlangers. De andere hoofrollen in het boek zijn voor een schrijver ('de meester'), zijn geliefde Margarita en de bijbelse figuur Pontius Pilatus.

Voor fans van het boek is er sinds enige tijd een uitgebreide website in het Nederlands (helaas met irritante pop-ups). Er is een enorme hoeveelheid informatie te vinden. Er is ook een aardige Engelse site over The Master and Margarita.

Oordeel (zowel boek als website): *****


Bestel nu bij bol.com


Verzamelde werken / 3 De meester en Margarita
M.A. Boelgakov

Master And Margarita
Mikhail Bulgakov

Detective-serie over Rebus bijna beperkt tot één deel

In 1987 werd het misdaadboek Knots & Crosses van Ian Rankin (1960) gepubliceerd. Het was het eerste boek in een populaire serie over de Schotse politieman John Rebus.

De serie is zelfs zo succesvol dat men er in Edinburgh brood in zag om zogenaamde 'Rebustours' te organiseren, wandelingen langs plaatsen in de stad die voorkomen in de Rebus-boeken.

Rankin had eerder de roman The Flood gepubliceerd en werkte aan de universiteit van Edinburgh aan een dissertatie over het werk van de Schotse schrijfster Muriel Spark.

In een inleiding bij een heruitgave uit 1998 van Knots & Crosses door uitgeverij Orion vertelt Rankin dat hij Rebus aan het einde van het verhaal wilde laten doodgaan. Wanneer hij dat had gedaan was er vroegtijdig een einde gekomen aan dit succesvolle personage.

In diezelfde inleiding heeft Rankin het ook over zijn onervarendheid als detectiveschrijver.

Rankin ging nadat hij de politie een brief had geschreven naar een politiebureau om vragen over het vak van politieman te stellen. Hij werd ontvangen door twee behoedzame agenten die zijn gegevens voor de zekerheid noteerden voor het geval hij een duister motief voor zijn bezoek zou hebben. Hij zag er niet echt als een auteur uit in die tijd.

Knots & Crosses is het verhaal van een seriemoordenaar die het op kinderen heeft voorzien. Zoiets hoort niet te gebeuren in Edinburgh, vinden Rebus en zijn collega's. Ze hebben dan ook erg veel moeite om een patroon in de moorden te vinden.

Omdat Rankin het boek als een eenling zag, zit Knots & Crosses nogal overvol met ideeën. Rebus (de naam is al een grap van de auteur) is een tamelijk gecompliceerde figuur met een nogal aparte achtergrond die in het boek ruimschoots aan bod komt.

Daarnaast is het boek zeer geïnspireerd door de The Strange Case of Dr. Jekkyl and Mr. Hyde (1886) van de Schotse schrijver Robert Louis Stevenson.

Dat werd naar de smaak van Rankin zo slecht opgepikt door de recensenten, dat hij zijn tweede Rebus-boek de titel Hide & Seek [Hide van Mr. Hyde] gaf en dat opende met een citaat uit The Strange Case of Dr. Jekkyl and Mr. Hyde.

Oordeel: ***



Bestel nu bij bol.com


Knots And Crosses
Ian Rankin

Boek Peter Pan kent geen Disney-sfeer

De bekende Disney-film over Peter Pan uit 1953 is zoals de meeste Disney-producties grappig en zoet, maar het boek waarop de film is gebaseerd is totaal anders.

De schrijver van het boek was de Brit J.M. Barrie (1860-1937), die voordat hij Peter Pan publiceerde al zeer bekend was.

Maar zijn verhaal over de jongen die nooit op wil groeien en met zijn 'Lost Boys' in 'Neverland' woont maakte hem onsterfelijk.

De figuur van Peter Pan kwam voor het eerst voor in een boek dat Barrie speciaal voor de kinderen van een bevriende familie had gemaakt, The Little White Bird (1902).

In 1904 gebruikte Barrie Peter Pan voor een toneelstuk. In 1911 verscheen het boek Peter Pan in de vorm waarin het nog steeds wordt gepubliceerd.

Daarin is Peter Pan onaangenamer en egocentrischer dan in de Disney-film (zie Peter Pan op youtube). Ook de gevechten tussen de piraten van de gevreesde Kapitein Haak, de Indianen en de 'Lost Boys' zijn dodelijker en wreder.



Bestel nu bij bol.com


Peter Pan
J.M. Barrie

Het tragische verhaal van sovjetgeneraal Vlasov

In juni 1941 viel nazi-Duitsland de communistische Sovjet-Unie onverwacht binnen (Operatie Barbarossa). Een zeer wrede oorlog was het gevolg, waarin de Duitsers en Russen elkaar meedogenloos en in grote getale afslachten.

Desondanks zouden duizenden Russische krijgsgevangenen zich bij het Duitse leger aansluiten. Dat was meestal uit zelfbehoud, want de kans om levend uit een Duits krijsgevangenkamp te komen was voor een Rus niet erg groot.

Het gezicht van deze Russen in vreemde krijgsdienst werd generaal Andrej Vlasov (1900-1946). Hij was tijdens de Russische burgeroorlog (1918-1921) snel opgeklommen in het Rode Leger. In de jaren dertig werd hij als militaire adviseur naar China gestuurd en reorganiseerde hij een deel van het sovjetleger.

Vlasov had in de winter van 1941-42 een belangrijke rol gespeeld bij de succesvolle verdediging van Moskou. In de zomer van 1942 werd zijn leger bij een mislukte actie om Leningrad te ontzetten omsingeld en vernietigd. De generaal werd een paar weken later door de Duitsers gevangen genomen.

De Duitsers waren er ondertussen achtergekomen dat de invasie van de Sovjet-Unie was vastgelopen. Operatie Barbarossa was in de eerste maanden een zegetocht geweest, maar het verzet van de Russen bleek in 1942 bijzonder taai te zijn.

Daarom gingen er bij de Duitsers discreet stemmen op om een leger uit de miljoenen Russische krijgsgevangen te vormen. Dat moest dan zogenaamd voor Rusland en tegen dictator Stalin en zijn kliek vechten. Het was daarom zeer belangrijk dat een dergelijk leger een geloofwaardige en charismatische Rus aan het hoofd zou krijgen.

Dat zou de kans aanzienlijk vergroten dat de Russische soldaten er zich er bij aan zouden willen sluiten en dat het plan goedgekeurd zou worden door de ongetwijfeld sceptische leiding van nazi-Duitsland. Als snel kwamen de Duitsers die dit anti-stalinistisch 'bevrijdingsleger' wilden vormen uit bij generaal Vlasov.

In de roman Hij heette Vlasov (Arbeiderspers 2006) laat de auteur Jean-Christoph Buisson een Franse journalist in Rusland in 1993 bij toeval op de geschiedenis van het 'Vlasov-leger' stuiten.

De journalist krijgt het verhaal totaal onverwacht van een ooggetuige te horen. Omdat hij deze hoogbejaarde kluizenaar niet helemaal vertrouwt gaat hij op zoek naar de historische feiten.

Buisson heeft het verhaal van de Russische kluizenaar en de onderzoekingen van de Franse journalist op een knappe en zeer leesbare manier met elkaar verweven. Het mooi uitgegeven boek in de serie Oorlogsdomein van de Arbeiderspers is daardoor een prachtige combinatie van fictie en non-fictie geworden.

Oordeel: ****


Bestel nu bij bol.com


Hij heette Vlasov
J.-Chr. Buisson